Τί δουλειά κάνετε;;; Μάρτιος 2017

Η εργασιακή απασχόληση ήταν πάντα μέρος της κοινωνικής ταυτότητας, απαντά στο ερώτημα «ποιος είμαι;» και ειδικά αν το επάγγελμα διαθέτει και ένα κομμάτι επιρροής ή εξουσίας στην κοινωνική ζωή: γιατρός, δικηγόρος, δικαστής, δάσκαλος, αστυνομικός, πολιτικός κλπ. Το γεγονός ότι το επάγγελμα ήταν και ακόμη είναι μέρος της κοινωνικής ταυτότητας δεν σημαίνει ότι είναι αμόλυντο από στερεότυπα και προκαταλήψεις του τύπου « είσαι αυτό που κάνεις». Αντίθετα, πάνω σ΄αυτή την περιοριστική αντίληψη, ότι είμαστε μόνο το επάγγελμά μας, κτίστηκαν παροιμίες, ιστορίες και αποφθέγματα σπουδαίων ανθρώπων.

Η παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς
Φράση που αποδίδεται στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, όταν επέπληξε ένα από τα παλληκάρια του -στην καθημερινή του ζωή παπάς-επειδή καθυστέρησε να πάει στη καθορισμένη σύναξη εξαιτίας αυτής της απασχόλησης.
«Δυο καρπούζια στην ίδια μασχάλη δεν χωρούν, όποιος κυνηγά πολλούς λαγούς δεν πιάνει κανένα, πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης» μπορεί να είναι αποφθέγματα που ισχύουν στην κυριολεξία αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι ισχύουν και στην μεταφορική τους εννοια.

Multijobs
Η αλήθεια είναι ότι όλες οι επιστημονικές έρευνες διαπιστώνουν , με στατιστική σημαντικότητα, την αδυναμία της συγκέντρωσης σε δυο ή περισσότερους στόχους ταυτόχρονα. Πάντα υπάρχει όμως ένα ποσοστό ανθρώπων που βγαίνουν εκτός στατιστικής, πολυτάλαντοι, ακούραστοι που μπορούν άνετα να ακολουθήσουν μαζί αλλά και διαδοχικά διαφορετικούς επαγγελματικούς προσανατολισμούς. Και τα πάνε καλά με όλους! Και είναι επίσης αλήθεια ότι αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό και επιφύλαξη, επειδή το στερεοτυπικό «κουτάκι» «ποιός είσαι» έχει μία μόνο θέση εργασίας, οι υπόλοιπες κρίνονται..επαγγελματικά απροσδιόριστες! Για παράδειγμα ο Γκουρτζίεφ: ποιος ήταν τελικά αυτό ο μεγάλος φιλόσοφος ; Χορογράφος, μάγειρας, μουσικός, συγγραφέας; Εμπορος χαλιών; Οι απόψεις γύρω από την βιογραφία του κατέληξαν αντιφατικές: ήταν τελικά τόσο μεγάλος ή ασήμαντος, αινιγματικός ή ξεκάθαρος ή απλά πλήρωσε την πολυπραγμοσύνη του;

Λάθε βιώσας
Κατά καιρούς αρκετοί άνθρωποι αναγκάστηκαν να κρύβουν τις πολλαπλές τους ιδιότητες « είμαι εκεί και εκεί και αλλού» , προσπαθώντας να αποφύγουν τον σχολιασμό τους. Λάθε βιώσας, ( ζήσε στην αφάνεια) είναι η Επικούρεια επιφύλαξη, προτείνει να προφυλαχθούμε, να μη λέμε πολλά ως προς τις ικανότητές μας, σε μια κοινωνία όπου η ατομική επιλογή ή οι ικανότητες συχνά στραγγαλίζονται.
Γιατί άραγε μας αγχώνει το να μπορεί να κάνει όλα αυτά, κάποια για επιβίωση και άλλα γιατί πιθανά ήταν προικισμένος; Πόσο αινγιματικός μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που ασχολείται ή ασχολήθηκε με πολλά; Ναι μπορεί να είναι σκέτος πονοκέφαλος, πώς να τον χαρακτηρίσεις από το τί δουλειά κάνει. Γιατί όμως χρειάζεται η κοινωνία να είναι κάποιος μονοδιάστατος και αφοσιωμένος σε ένα είδος δουλειάς; Γιατί πιστεύει ότι δεν έχει την ικανότητα να εμβαθύνει σε όλες τις εργασίες που ασκεί και ότι ο καθένας μας μπορεί να αναλάβει ένα μόνο επαγγελματικό ρόλο;

Slashing και slashers
Αν παλιά κάποιοι είχαν πολλαπλές απασχολήσεις από επιλογή, σήμερα γίνεται από ανάγκη και χειροκροτείται θριαμβευτικά. Νέες ανάγκες, νέες Versions προσαρμογής αλλά…και νέα βέβαια στερεότυπα.
Τί μπορούμε να πούμε σήμερα, κάτω από την παγκόσμια οικονομική κρίση, έξω από το ότι τα επαγγελματικά στερεότυπα καταρρέουν κάθε μέρα και στη θέση τους εμφανίζονται νέα στερεότυπα: οι «ευέλικτες» εργασιακές απασχολήσεις, όταν οι νέοι αναγκάζονται να κάνουν όχι δυο αλλά τρεις και τέσσερις εργασίες για να επιβιώσουν; Για το λόγο αυτό προτιμούν τους πολλαπλούς εργασιακούς ρόλους, δέχονται την ημιαπασχόληση σε πολλές εργασίες γιατί τους εξασφαλίζει λιγότερο κίνδυνο και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα: αν χαθεί μια εργασία υπάρχουν οι υπόλοιπες αλλά και το σύνολο των μηνιαίων εσόδων είναι μεγαλύτερο.
Σήμερα οι νέοι, έχοντας συγκεντρώσει απίστευτα πολλά τυπικά προσόντα μπορούν να ασκήσουν άνετα πολλές και διαφορετικές εργασίες κι αυτό από μια σκοπιά είναι καλό. Το κακό είναι ότι ακόμα και αυτή η πολυαπασχόληση μπορεί να ανατραπεί και να μηδενιστεί ανά πάσα στιγμή και η εργασιακή περιπέτεια να καταλήξει εφιάλτης.

Το νόημα της πολλαπλής εργασίας
Η πολυαπασχόληση βρίσκεται σε άνοδο και φυσικά ξεπερνά τα πατροπαράδοτα εβδομαδιαία ωράρια. Οι 40 ώρες, χωρίς τις… απλήρωτες υπερωρίες, είναι παρελθόν, ας ελπίσουμε όχι μέλλον. Μετά από ένα τυπικό ωράριο οι sloshers απασχολούνται για κάποιες λίγες ώρες σε ένα εστιατόριο, τις αργίες σε παιδότοπους και ό,τι απομένει σε ελεύθερο χρόνο προετοιμάζουν την στήριξη μιας ιδιωτικής επιχείρισης .Ετσι, αν χάσουν μια δουλειά, εξακολουθούν να έχουν τις υπόλοιπες 4 από τις 5…
Οσες αντιρρήσεις και να ακουστούν πάνω σ΄αυτό, πολλοί είναι ακόμα πολύ δύσπιστοι . Συνήθως οι αντιρρήσεις προέρχονται από άνθρώπους που δεν έχουν δοκιμάσει την απόλυση και την παντελή απώλεια εισοδήματος. Τώρα κατά πόσο αυτό το νέο κύμα θα ανοίξει την όρεξη στην παγκόσμια εργοδοσία για περισσότερη εκμετάλλευση, ο καιρός θα το δείξει!