Ευαλωτότητα: αξίζω λιγότερο; Σεπτέμβρης 2016

Κρατάω μυστική ζωή σημαίνει φοβάμαι τί εικόνα θα σχηματίσουν για μένα οι άλλοι, αρνούμαι δηλαδή την ταυτότητά μου, τα χαρακτηριστικά μου, το ποιός είμαι, ποιός θέλω να είμαι και πού θέλω να πάω.

Ευαλωτότητα.
Είναι άραγε σημάδι αδυναμίας ή στην πραγματικότητα είναι ο «σκληρός πυρήνας», η καρδιά του νοήματος που έχει για τον καθένα μας η ζωή του. Ασφαλώς και δεν είμαστε πια οι ίδιοι στις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μας με τις αρρώστιες, τα διαζύγια, την απώλεια εργασίας, τα στραβοπατήματα ή την σεξουαλική μας ταυτότητα. Μια τέτοια διαφορετικότητα αλλάζει τη ζωή μας και γιατί όχι προς το καλύτερο;

Ο τρόπος που θα αντιμετωπίσουμε τα συμβάντα της ζωής στις σχέσεις μας με τους άλλους, η θετική και ήρεμη παραδοχή του «έτσι είμαι ή έτσι έχουν τα πράγματα στη ζωή μου» μπορεί να επισύρει το γέλιο του περίγυρου, την ειρωνεία, τον οίκτο ή το «κάρφωμα» από πολλούς αλλά θα ξεκαθαρίσουμε μια κι έξω με τον φόβο για τα «μυστικά και τα απόκρυφα» της ζωής μας, όπως:
Δεν θέλω να μάθουν ότι παίρνω διαζύγιο
Το παιδί μου δεν με υπακούει αλλά δεν θέλω να το συζητώ με κανένα , μη μαθευτεί
Γιατί να μιλήσω για τα λάθη μου; Οι άνθρωποι είναι τόσο σκληροί
Πάσχω από χρόνια ασθένεια, δεν θέλω να τη συζητήσω με κανένα, θα διαρρεύσει
Εχω διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις αλλά τις κρύβω, γιατί να εκτεθώ;
Είμαι ομοφυλόφιλος/η αλλά προς Θεού μην το μάθει κανείς

Το κουράγιο να εκτεθείς συναισθηματικά
Η ευαλωτότητα είναι τρομακτική, σκληρή αλήθεια μέχρι… να την κάνεις τρόπο αυθεντική ζωής. Μέχρι να την επιβάλλεις, αν βέβαια αποφασίσουμε να την εκθέσουμε στα μάτια των άλλων. Κι αυτό θέλει κουράγιο. Η απολογία, οι εξηγήσεις και οι δικαιολογίες όχι μόνο δεν βοηθούν αλλά γιγαντώνουν την αίσθηση μειονεξίας.

Ολα στο φως
Ναι είμαστε γνήσιοι, αυθεντικοί και εντάξει πρώτα με τον εαυτό μας και μετά με τους άλλους. Αυτό και μόνο αυτό θα μας απελευθερώσει από τον φόβο πώς με βλέπουν οι άλλοι, πώς θα με αντιμετωπίσουν τι θα πουν και τί θα διαδώσουν μπροστά και πίσω μου. Και ενώ έχουμε όλοι χωρίς εξαίρεση κάποιες ατέλειες στη διάρκεια της ζωής μας, προσωρινές ή μόνιμες , κρυβόμαστε σαν τα ποντίκια μέσα στα άχυρα, ζώντας μια ζωή άχαρη και περιορισμένη ή κλαίμε γοερά πάνω από το χυμένο γάλα.

Και πώς θα πω αυτό που μου συμβαίνει;
Τί περιμένουμε συνήθως από τους άλλους; Οίκτο; Ειρωνεία; Γέλιο; Κριτική; Ε, αυτό που περιμένουμε, δηλαδή φοβόμαστε …αυτό θα συναντήσουμε! Ας φτιάξουμε τον δικό μας τρόπο που δεν θα περιέχει ούτε αυτολύπηση, ούτε εκδραματισμένη υπερβολή ούτε φυσικά αναίδεια ή θράσος. Δεν χρειάζεται να δείξουμε κάτι άλλο από αυτό που αισθανόμαστε, ούτε ότι είμαστε …άτρωτοι μπροστά στο γεγονός αλλά εκφράζουμε τη λύπη μας, τον θυμό ή την ενοχή μας απλά και χωρίς ένταση. Δεν χρειαζόμαστε κανένα προσωπείο προστασίας αλλά ούτε και το καθρέφτισμα με τις πιθανολογούμενες συμπεριφορές των άλλων. Αλλωστε πάντα έχουμε το δικαίωμα επιλογής, με ποιούς θα είμαστε, ποιούς θα ακούσουμε ή ποιοί θα μας ακούσουν και δεν είναι κατανάγκη οι…ομοιοπαθείς αυτού του κόσμου. Το να ανήκουμε αποκλειστικά σε ομάδες ευαλωτότητας ή να αποκλείουμε αυτούς που δεν ανήκουν φέρνει τα ίχνη του ρατσισμού ή του αποκλεισμού στη ζωή μας και φυσικά δεν αξίζει σε κανέναν.

Οι ομάδες
Το γεγονός ότι για παράδειγμα δεν ανήκουμε πια στο…κλαμπ των παντρεμένων γιατί χωρίσαμε μπορεί να κλυδωνίσει το κοινωνικό περίγυρο, να μην είμαστε πια αποδεκτοί. Αλλωστε σύμφωνα με την θεωρία για την κοινωνική ταυτότητα ενός ανθρώπου, ποια θέση καταλαμβάνει στον μικρόκοσμό μας, και ,σύμφωνα με τους Tajfel και Turner (1979), “ η κοινωνική ταυτότητα αποτελείται από εκείνες τις όψεις της αυτοεικόνας ενός ατόμου που προέρχονται από τις κοινωνικές κατηγορίες ή ομάδες στις οποίες θεωρεί το άτομο ότι ανήκει”.

Και…η ερωτική ευαλωτότητα;

Το πιο… «κωμικό» φαινόμενο για την ευαλωτότητα εμφανίζεται στον έρωτα. .Ενώ θέλουμε και αγαπάμε, θέλουμε οι άλλοι να είναι ανοιχτοί και ειλικρινείς μαζί μας,να εκφράζουν ριψοκίνδυνα τα συναισθήματά τους απέναντί μας όταν έρχεται η δική μας ώρα, όταν έχουμε ανάγκη να να μοιραστούμε το δικό μας συναίσθημα, γονατίζουμε κάτω από την ψεύτικη αίσθηση της απόλυτης αδυναμίας. Εντελώς ξαφνικά αυτό που εμφανίζουμε δεν είναι ο έρωτάς μας αλλά απόσυρση, ουδετερότητα. Ναι είναι βαριά ή έκθεση και το πιθανό ρεζιλίκι αλλά αυτό συμβαίνει μόνο αν νιώθουμε και πιστεύουμε ότι θα χάσουμε την δύναμή μας.

Το θάρρος και όχι το θράσος παντού και πάντα!
Οσο παράλογο και να ακούγεται, όσο κι αν δεν μπορούμε να φανταστούμε τα εξαιρετικά αποτελέσματα μια δυναμικής έκθεσής μας στα μάτια του κόσμου, ας το κάνουμε, πιστεύοντας τις σχετικές μαρτυρίες ανθρώπων που το έπραξαν. Ολοι φοβόμαστε την έκθεση και ω του θαύματος όλοι την υπηρετούμε. Ποιός θα σύρει πρώτος τον χορό, να κάνουμε έξοδο από τα άχυρα, να πάψουμε νάμαστε ποντίκια μέσα στο σκοτάδι, να περνά η ζωή μας ανόρεκτα. Να δώσει ο ένας στον άλλο θάρρος ότι είναι αποδεκτός όπως και νάναι, με μοναδικό κριτήριο να σέβεται τα όρια του νόμου και της βλάβης των άλλων.