Αρχείο της κατηγορίας ‘Το θέμα του μήνα’

Στην καρδιά του φθόνου: Μάρτιος 2016

Monday, February 29th, 2016

Μια φορά ένα φίδι άρχισε να κυνηγάει μια πυγολαμπίδα.Υστερα από τρεις μέρες αδιάκοπης καταδίωξης, χωρίς δυνάμεις πια, η πυγολαμπίδα σταμάτησε και μίλησε στο φίδι:
— Μπορώ να σου κάνω μια ερώτηση;
— Δε συνηθίζω ν’ ακούω τα θηράματά μου, αλλά μια που θα σε καταβροχθίσω, μπορείς να ρωτήσεις.
— Ανήκω στην τροφική σου αλυσίδα; “Όχι·,
— Σου έκανα κανένα κακό;
— Όχι
— Τότε γιατί θέλεις να με σκοτώσεις; Αφού σκέφτηκε λίγο, το φίδι απάντησε:
— Επειδή δεν αντέχω να σε βλέπω να λάμπεις!

Ο παλιός, καλός μας φθόνος συνήθως έχει μια ισχυρή δόση κακίας. Συνήθως δεν παίζει με ανοικτά χαρτιά, είναι ιντριγκαδόρος, δουλεύει στο παρασκήνιο και χρησιμοποιεί στοιχεία που δεν είναι επαληθεύσιμα. Ο La Rochefoucauld είπε και κάτι ακόμα: ” στην δυστυχία των καλύτερών μας φίλων βρίσκουμε και κάτι που δεν μας είναι καθόλου δυσάρεστο.
Οι φθονεροί είναι αναγνωρίσιμοι, συχνά ειρωνεύονται και απαξιώνουν ασκώντας με επιτυχία την τέχνη να λένε ένα πράγμα και να εννοούν ένα άλλο. Την μεγαλύτερη προσοχή μας χρειάζεται ο υπερβολικός θαυμασμός τους: σύντομα θα γκρεμίσουν το είδωλό τους που με τόσες φιλοφρονήσεις έστησαν.

Broken windows: η υποβάθμιση της ζωής Φεβρουάριος 2016

Saturday, January 30th, 2016

Σε ένα παλιό, άδειο κτίριο, τα ζιζάνια στο κήπο από καιρό έχουν αγριέψει, η πρόσοψη μαρτυρά την χρόνια εγκατάλειψη, ώσπου ξαφνικά ένα τζάμι παραθύρου σπάει. Σε ελάχιστες μέρες περισσότερα τζάμια θα βρεθούν σπασμένα και σε μικρό διάστημα θα συμβεί το ίδιο και σε άλλα διπλανά  εγκαταλελειμμένα κτίρια.

Κάποια σπασμένα παράθυρα λειτουργούν ως ντόμινο: σύντομα θα σπάσουν περισσότερα στο ίδιο αλλά και στα διπλανά αφρόντιστα  κτίρια.

Κανείς δεν ενδιαφέρεται εδώ

Ενα πρώτο σπασμένο παράθυρο σε ένα κτίριο  είναι  εκείνο το μικρό «πλήγμα» που όχι μόνο θα παρασύρει και τα υπόλοιπα αλλά θα επεκταθεί και στα διπλανά. Επιπλέον θα δώσει το έναυσμα να μαζευτούν σκουπίδια, να παραβιαστούν οι ώρες κοινής ησυχίας από τους άτακτους έφηβους, το παρκάρισμα να γίνει άναρχο και τελικά εκεί θα βρουν καταφύγιο τα παραβατικά άτομα της πόλης.

Ενα σπασμένο παράθυρο μπορεί να συμβεί τυχαία αλλά και σκόπιμα με στόχο να παραλύσει, να καταστήσει κάποια περιοχή δεκτική και σε άλλες παρακμιακές παρεμβάσεις: ένα κτίριο, μια γειτονιά , μια χώρα, ένας άνθρωπος ή μια ομάδα ανθρώπων σύντομα θα δουν να καταρρέει όχι μόνο η περιοχή που διαμένουν   αλλά και η ζωή τους, οι σχέσεις του με τους υπόλοιπους κατοίκους: οι έφηβοι συγκεντρώνονται μπροστά στα ανοικτά καταστήματα, εμποδίζοντας την λειτουργία της αγοράς, κάποιοι αρχίζουν να πίνουν στις γωνίες, οι καυγάδες αυξάνουν, στα πεζοδρόμια παρκάρουν μηχανές και αυτοκίνητα. Σιγά σιγά το περιβάλλον γίνεται εύφορο όχι μόνο στην παραβατικότητα αλλά και στην ανάπτυξη του σοβαρού  εγκλήματος.

Ενα σπασμένο παράθυρο , λειτουργεί ως «τεστ ανοχής» , ως σήμα ότι  « κανείς εδώ δεν θα μας ενοχλήσει, είναι πρόσφορο το μέρος για να βανδαλίσουμε, να καταστρέψουμε, να επικρατήσουμε»  και φυσικά γίνεται πόλος έλξης παρόμοιων προσώπων και σοβαρότερων βανδαλισμών.

Η παραβατικότητα ανθεί εκεί που αναπτύσσεται η πρώτη μικρή αταξία, το πρώτο σπασμένο παράθυρο κι αυτό μπορεί να συμβεί σε πολλά κοινωνικοποιητικά συστήματα στην οικογένεια, στο σχολείο, στην μικρή ή την μεγάλη αστική κοινότητα

Οι συναισθηματικές συνέπειες στη ζωή των κατοίκων: σε κλοιό φόβου

Οι φοβικές σκέψεις αναπτύσσονται  στο μυαλό των πολιτών μέσα από μια αλληλουχία αλληλεπιδράσεων μεταξύ των κατοίκων και του περιβάλλοντος όπου ζουν( “ενέργεια ύστερα από ενέργεια act to act).
Οι άνθρωποι στις υποβαθμισμένες περιοχές επειδή, δεν νιώθουν ασφαλείς, αποσύρονται από την κοινότητα, αδιαφορούν για το περιβάλλον και εστιάζονται περισσότερο σε τρόπους που θα τους καταστήσουν ατομικά ασφαλείς: κλειδαμπαρώνονται, κυκλοφορούν όσο γίνεται λιγότερο, δεν συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή της περιοχής τους και φυσικά δεν διαμαρτύρονται. Αναγκάζονται να απομονωθούν καθώς ανησυχούν όχι μόνο για τους ίδιους αλλά και για την οικογένεια και τα μέλη της. Ακόμα και τα φανάρια σε αυτές τις περιοχές …λειτουργούν ανάποδα! Οι άνθρωποι τα παραβιάζουν , καθώς κάθε καθυστέρηση  στον κόκκινο σηματοδότη μπορεί να σημάνει μια επίθεση του παραβατικού πορτοφολά ή του επιθετικού ζητιάνου. Οι σκέψεις τους γίνονται ολοένα και πιο βαριές, αποφεύγουν να τις εκφράσουν ακόμα και μεταξύ τους , μπορεί να αποδειχθούν ακατάλληλες για την ασφάλειά τους. Ετσι, η παραβατικότητα σύντομα θα γίνει ανεξέλεγκτη.

Η Θεωρία των Broken Windows

Εκπονήθηκε από τους κοινωνιολόγους JamesQ.Wilson και George L.Kelling, (1982,) και υποστηρίζει  ότι “αν ένα παράθυρο σπάσει, τυχαία ή σκόπιμα, σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο και δεν αποκατασταθεί η ζημιά,  σύντομα θα σπάσουν κι άλλα  και αμέσως μετά θα γίνει στέκι κάθε μορφής  παραβατικότητας» .

Η Θεωρία δεν είναι καινούρια, απλά είναι διαφορετικά  διατυπωμένη σε σχέση με τις Κοινωνιοψυχολογικές μελέτες και θεωρίες (https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Zimbardo experiment). Είναι περισσότερο εστιασμένη στα κατασταλτικά μέτρα της αστυνομίας και της δικαιοσύνης και λιγότερο στην κοινωνική αφύπνιση, συνειδητοποίηση και συλλογικότητα. Βανδαλισμός, παραβατικότητα και άλλα  μικρά καθημερινά εγκλήματα στο αστικό περιβάλλον είναι ικανά να παρασύρουν τους ανθρώπους σε αντικοινωνική συμπεριφορά και ακόμα μεγαλύτερη παραβατικότητα.

Η αίσθηση παρακμής της γειτονιάς ξεκινά με μικρές ζημιές που δεν διορθώνονται από τους πολίτες αλλά ούτε και η Πολιτεία επιβάλλει, όπως θα έπρεπε,  κάτι τέτοιο. Ακολουθεί εκ μέρους του Κράτους η εγκατάλειψη της περιοχής  στην τύχη της και στις δυναμικές που θα προκύψουν.  Η αδιαφορία της κρατικής μηχανής για την αποκατάσταση της περιοχής  προκαλεί τον θυμό, την ματαίωση και στη συνέχεια τον ατομισμό και την αδιαφορία των κατοίκων της, καθώς παρακολουθούν ανήμποροι  να υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής τους και της περιουσίας τους. Οταν θα  ακολουθήσει   η γενικευμένη αδιαφορία για την αισθητική ή την λειτουργικότητα των κτιρίων και των δημόσιων χώρων η ανάπτυξη της παραβατικότητας, του φόβου και της απειλής  είναι θέμα χρόνου: σύντομα θα βρουν καταφύγιο όχι μόνο οι αλκοολικοί ταραξίες , οι τσαντάκηδες ,οι διακινητές ουσιών, η πορνεία και το trafficking αλλά και σοβαρότερα εγκλήματα.

Μηδενική ανοχή;

Την αξιοπιστία της Θεωρίας των Broken Windows δοκίμασε η πόλη της Νέας Υόρκης το 1990. Ο Δήμαρχος αναγνώρισε ότι η σχέση ανάμεσα στην τάξη, τη συντήρηση και την πρόληψη του εγκλήματος, τόσο προφανής σε προηγούμενες γενιές, είχε εντελώς ξεχαστεί. Ετσι, ξεκίνησε ένα πρόγραμμα κατασταλτικής, αστυνομικής  «υπενθύμισης» ότι η υποβάθμιση δεν είναι αποδεκτή. Οι  φαινομενικά μικρές και χαμηλού κόστους παρεμβάσεις του , όπως ήταν η  επίμονη βαφή και ο καθαρισμός του μετρό από τα graffity κάθε βράδυ, η συλλογή των σκουπιδιών και η καθαριότητα της περιοχής, η αποκατάσταση των κτιρίων σε ό,τι ήταν σπασμένο, είχε θεαματικά αποτελέσματα.  Με το σύνθημα «μηδενική ανοχή», η αστυνομία «επιτέθηκε» στην επαιτεία, την άτακτη συμπεριφορά, τη δημόσια κατανάλωση αλκοόλ και άλλων ουσιών, την πορνεία του δρόμου, ακόμη και στο ανεπιθύμητο πλύσιμο παρμπρίζ που εμπόδιζαν την κυκλοφορία. Σύντομα οι μικρές αυτές παραβατικότητες σχεδόν εξαφανίστηκαν. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθούν ακαριαία και τα πιο σοβαρά εγκλήματα, οι ληστείες και οι φόνοι. Το 1996, τα κακουργήματα μειώθηκαν σχεδόν κατά 40 τοις εκατό στη Νέα Υόρκη, και το ποσοστό ανθρωποκτονιών είχε ήδη μειωθεί στο μισό

Το προφανές πλεονέκτημα αυτής της θεωρίας είναι ότι επιτρέπει πρωτοβουλίες μέσα από τη σφαίρα της πολιτικής και ποινικής δικαιοσύνης να παρέμβουν στην αλλαγή, αντί να στηρίζεται στην κοινωνική πολιτική, με το σκεπτικό ότι οι παλαιότερες  θεωρίες της κοινωνικής επαναδιοργάνωσης ή άλλες  οικονομικές θεωρίες ναι μεν προσφέρουν ρεαλιστικές λύσεις αλλά είναι πολύ  δαπανηρές και χρονοβόρες.

Η Θεωρία των Broken Windows θεωρείται από πολλούς ως ο καλύτερος   τρόπος για να αποκαταστήσουν την λειτουργικότητα μιας περιοχής, γρήγορα και με ελάχιστα έξοδα, αρκεί να αλλάξει η στρατηγική του αστυνομικού ελέγχου. Τα κοινωνικά δεινά, όπως είναι η φτώχεια και η ανεπαρκής εκπαίδευση χρειάζονται τέτοια μέτρα που πιθανά η Πολιτεία να αδυνατεί να τα πάρει.

Το κέντρο της Αθήνας. Ξέφραγο αμπέλι ;

Είναι συγκινητικές οι πολιτισμικές παρεμβάσεις στις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας αλλά χωρίς τον έλεγχο ή την αποκατάσταση της αναπτυγμένης αταξίας, το αποτέλεσμα θα είναι βραχύβιο και η παραβατικότητα θα αναστέλλεται για λίγο. Αλλωστε, ο φόβος αυξάνει την επιθυμία του ατόμου να εγκαταλείψει άτακτα την περιοχή του και να μετακομίσει σε περιβάλλοντα που είναι πιο φιλικά στις επιλογές του. Αυτή η επιλογή είναι πιο εύκολη  για τη μεσαία τάξη αλλά όχι για τους φτωχούς. Αν η μεσαία τάξη αποχωρήσει, η γειτονιά θα   μείνει αναπόφευκτα με τους οικονομικά ασθενέστερους , αυτούς που δεν έχουν τους πόρους να αντιδράσουν.

Περπατώντας στο κέντρο της Αθήνας, τίποτα δεν θυμίζει εκείνες τις υπέροχες παλιές γειτονιές, τότε που η Αθήνα ήταν  ζήτημα αν έφτανε μέχρι την Βουκουρεστίου, τότε που άνθιζε το κέντρο, και τα Πατήσια ήταν γεμάτα φωτισμένα αρχοντικά, η Ομόνοια είχε τα νεοκλασσικά της στέκια γεμάτα από ζωή. Τώρα πολλά από αυτά στέκονται άδεια, θλιβερά κουφάρια του λαμπρού παρελθόντος τους κι αν περπατάς μετά το σούρουπο, το πιθανότερο είναι κάτι να σου συμβεί.

Κοινωνικές ή αστυνομικές παρεμβάσεις;

Στις συνθήκες της Ελλάδας η αστυνομική ανταπόκριση είναι φτωχή και ασταθής, η παραβατικότητα ελέγχεται για λίγο και ανθεί ξανά μόλις χαλαρώσει η επιτήρηση. Αλλωστε οι Ελληνες δεν συμπαθούν την αστυνόμευση ενώ επίσης  για κάποιους ευνόητους και γνωστούς λόγους, στην Ελλάδα λείπει η κοινωνική συλλογικότητα ή αποδεικνύεται πάρα πολύ φτωχή.

Ομως μόνο η κοινωνική παρέμβαση των πολιτών μειώνει τον φόβο, τον θυμό και τις απειλητικές σκέψεις, αναπτύσσει πιο ελπιδοφόρες προοπτικές πως «δεν χάθηκαν όλα», ειδικά   αν προσχωρήσει ένα άτομο σε μια ομάδα που έχει στόχο τις σταθερές παρεμβάσεις για  την αλλαγή του κλίματος του φόβου και την αποκατάσταση τόσο της ασφάλειας όσο και της αισθητικής των χώρων.
(Δημοσιεύθηκε στο Typologos.com)

Πρωτοχρονιά 2016: νάχουμε Καλή Τύχη!

Tuesday, December 29th, 2015

Καθένας μας έχει βιώσει αυτό που ονομάσαμε αυτάρεσκα απρόβλεπτο, λες και δεν ξέρουμε ότι το μόνο προβλέψιμο είναι το τυχαίο, αυτό που ονομάζουμε πεπρωμένο της ύπαρξης! Φαίνεται πως η ζωή, ό,τι κι αν κάνουμε, πάντα θα σκηνοθετεί το τυχαίο, ευχάριστο ή δυσάρεστο, δείχνει να μην μπορούμε πάντα να το αναχαιτίσουμε, το δυσάρεστο εννοείται!

Η αλήθεια είναι ότι η κυριαρχία του τυχαίου απλώνεται σε βάρος της δικής μας κυριαρχικής πρόθεσης, είμαστε εντελώς αλλεργικοί όταν αυτό συμβαίνει! Οσο κι αν προτείνουμε τρόπους αντιμετώπισης, το τυχαίο θα συνεχίζει να παίζει ζάρια ή κρυφτούλι μαζί μας. Κανένα αλεξικέραυνο και κανένας εξορκισμός δεν θα το απομακρύνει. Τα πάντα είναι δυνατόν να συμβούν σε όλους και… “μοιραία” θα χρειαστεί να τα βιώσουμε, επικαλούμενοι τις πιο δυνατές σκέψεις μας, εκείνες που αναδύονται μόνο σε συνθήκες κρίσης και τις έχουμε καταχωρήσει για ώρα ανάγκης:

“Προσαρμόσου ή εξαφανίσου”, ρήση του H.G. Wells, προσαρμοσμένη στη Δαρβινική θεωρία ότι το ισχυρότερο επιβιώνει.
Φρόντισε “το καλύτερο αποτέλεσμα με το μικρότερο κόστος” .Αν αποφασίσουμε να προσαρμοστούμε για να μην…εξαφανιστούμε, ας προσέξουμε να κάνουμε οικονομία δυνάμεων ή αλλιώς “κάνε ψιλά τα χοντρά χαρτονομίσματα, θα τα διακινήσεις καλύτερα”.
Κάνε το απρόβλεπτο, “φιλικό” στην εγω-οικολογία μας. Πώς γίνεται αυτό; Πολλές σκέψεις στοχευμένες στην καλύτερη προσαρμογή με το μικρότερο κόστος. Eco friendly... που λέει ο λόγος…σημαίνει να αποδεχθώ ως πολύ πιθανό το χειρότερο που θα μπορούσε να μας συμβεί επειδή μειώνει τον φόβο.

Αν και οι οδηγίες πλεύσης έρχονται εκ των υστέρων, αν και  και είναι δύσκολες , ας προσπαθήσουμε, αφού δεν μπορούμε να κάνουμε κι αλλιώς, να μετασχηματίσουμε την αγχωτική παράλυση σε δραστηριότητα.

Και μη ξεχνάμε ότι το αύριο μπορεί να μην είναι ίδιο με το χθες!

Καλή χρονιά!

Ιδεοψυχαναγκαστικές προσωπικότητες: κάνω πάντα το σωστό! Δεκέμβριος 2015

Monday, November 30th, 2015

Η συμπεριφορά μας είναι αποτέλεσμα καταγραφής των εμπειριών μας από το Νευρικό Σύστημα. ‘Ολες οι εμπειρίες του ατόμου καταγράφονται, από την πρώιμη ηλικία, και είναι διαθέσιμες να συνθέσουν ρεπερτόρια συμπεριφοράς σε κάθε ανάλογη, με τις προηγούμενες εμπειρίες μας καταστάσεις. Καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει και οι εμπειρίες του αυξάνονται ή επαναλαμβάνονται, τότε το Νευρικό Σύστημα συνηθίζει να αντιδρά με τον ίδιο, πάγιο, τρόπο. Το αποτέλεσμα είναι η ανάπτυξη ενός σχετικά σταθερού συστήματος αντιδράσεων, που τις ονομάζουμε συμπεριφορές,αξίες, διαθέσεις, τάσεις, επιθυμίες, προσδοκίες και σχέδια ζωής και συνθέτουν την προσωπικότητά μας.

Καθένας μας λοιπόν διαμορφώνει τον τρόπο ζωής του και για κανένα λόγο αυτό δεν σημαίνει πάντα παθολογία . Η ένταση των στοιχείων χαρακτηρίζουν αν μια προσωπικότητα είναι ή όχι δυσλειτουργική, αν εμποδίζει την ποιότητα ζωής και τις σχέσεις. ΟΙ ΙΔΨ προσωπικότητες για παράδειγμα, στα χαμηλά επίπεδα έντασης σκέφτονται πάρα πολύ πριν αποφασίσουν οτιδήποτε, με αποτέλεσμα να έχουν συχνά άγχος και στενοχώρια.

Γράφει λοιπόν μια κοπέλα το πρόβλημά της:
« Αντιμετωπίζω ένα δίλημμα: μου πρόσφεραν μια ενδιαφέρουσα δουλειά στην επαρχία, τώρα και κάποιους μήνες είμαι άνεργη, και μου προσφέρουν 2500 Ε για 60 μέρες. Δεν είναι και λίγα! Δεν είναι όμως και πολλά! Ομως σκέφτομαι από τη μια μεριά ότι επειδή είμαι τόσο καιρό άνεργη πρέπει να την πάρω κι από την άλλη είναι η πρώτη φορά που θα κάνω Χριστούγεννα με την σχέση μου. Αν δεχθώ τη δουλειά στην επαρχία θα χάσω αυτό το κομμάτι που τόσο ηθελα να μου συμβεί! Πάλι, αν δεχθώ την δουλειά θα έχω κάτι καλύτερο να παρουσιάσω στο βιογραφικό μου… μια επιπλέον εμπειρία…Και τι σόϊ εμπειρία θα είναι; Κι αν δεν αξίζει τον κόπο για να την βάλω στο βιογραφικό μου; Ναι, ναι δεν είναι βέβαια για πάντα αυτή η δουλειά αλλά κι αυτό το προσωρινό τί χαρά να έχει; Αυτές οι σκέψεις στροβιλίζονται όλη μέρα στο μυαλό μου, το νιώθω μερικές στιγμές ότι θα εκραγεί. Ποιο είναι το σωστό;;; Τί να προσέξω; Από πού να εμπνευστώ;; Η έμπνευση…μάλιστα! Πολύ ωραία ικανότητα, ναι, ναι να την εμπιστευτώ αλλά την έχω; Πού το ξέρω ότι είναι έμπνευση και όχι επιπολαιότητα; Κι αν είναι επιπολαιότητα προς τα πού θα με πάει; Χώρια που δεν έχω καμιά ιδέα για να μπω και στον προβληματισμό είναι ή δεν είναι έμπνευση… ( ο καταιγισμός των επιχειρημάτων συνεχίστηκε ακατάπαυστα όπως και το αδιέξοδο)

Μόνο το απόλυτα σωστό!
«Μη μου τους κύκλους τάρατε» και «Θεέ μου γιατί με βάζεις σε διλήμματα; Χάθηκε να είναι όλα χάλια ή όλα υπέροχα; Γιατί πρέπει να πάρω μια απόφαση, την πιο σωστή; Ποιός μου λέει εμένα ότι θα πάρω τη σωστή απόφαση , όταν υπάρχουν τόσοι λόγοι για να την αμφισβητήσω;»
Στις απόψεις τους είναι επίμονοι, δεν τους εκφράζει η ρευστότητα των θεωριών, οι πιθανότητες, οι πολλαπλές όψεις των φαινομένων και η αλλαγή τους μέσα στον χρόνο. Γι αυτό θεωρούνται συντηρητικοί, παραδοσιακοί , κάποιοι γίνονται δογματικοί μέχρι φανατισμού.

Τίποτα δεν είναι αρκετό ή εγώ δεν είμαι αρκετός για τίποτα;
Η ανασφάλεια, η ανεπάρκεια σε ικανότητες ή γνώσεις, εξαιτίας των υπερβολικών απαιτήσεων από τον εαυτό τους και τους άλλους, τους κάνουν ανασφαλείς, αναποφάσιστους, βρίσκουν παντού διλήμματα ακόμα κι εκεί που δεν υπάρχουν.

Αφήνω τα πράγματα ως έχουν
Οι ψυχαναγκαστικές προσωπικότητες διαθέτουν μια βαθιά αντιπάθεια στις αλλαγές, ειδικά σε αυτές που δεν είναι ξεκάθαρα κακές ή ξεκάθαρα καλές. Πρέπει να ζυγίσουν τα πράγματα σωστά, η περίπτωση του λάθους δεν συγχωρείται με τίποτα! Οπως γίνεται αντιληπτό, ούτε ρίσκο, ούτε τόλμη ούτε και πολύ αυθορμητισμό διαθέτουν, η ζωή είναι πολύ σοβαρή για τη βιώνουμε ανάλαφρα.
Αυτό το ανάλαφρο μπορεί να γίνει μόνο σε συγκεκριμένες στιγμές ή σε εντελώς ακίνδυνες καταστάσεις, σε ένα καφέ, μια ταβέρνα αλλά πόσο ανάλαφρα να βγει ακόμα κι αυτό από ένα βαριά υπεύθυνο άτομο που συνεχώς περιφρουρεί μη χάσει τον έλεγχο ή πει ή δείξει κάτι ανάρμοστο; Εννοείται ότι το πάθος και το συναίσθημα δεν αρμόζει σε ανθρώπους συνετούς, γι αυτό προσεγγίζουν διστακτικά το άλλο φύλο, όπως διστακτικά προσεγγίζουν κάθε τι που δεν γνωρίζουν κι ας λένε ότι είναι κοινωνικοί και ανοικτοί.

Ως προς τα αντικείμενα, δεν είναι ασυνήθιστο να αγοράζουν χρηστικά αντικείμενα και να μην τα χρησιμοποιούν, όπως παπούτσια για παράδειγμα. Φορούν τα παλιά μέχρι να καταστραφούν, γιατί η συγκεκριμένη φίρμα που μόνο αυτή είναι ξεχωριστή, μπορεί να σταματήσει να παράγει!
Αλλοτε πάλι ενθουσιάζονται ( συγκρατημένα βέβαια) γιατί σε μια τους επίσκεψη στο κλειστό σπίτι του χωριού βρήκαν τα πράγματα όπως ακριβώς τα είχαν αφήσει από χρόνια, τίποτε δεν είχε φθαρεί, χαθεί, αλλάξει.
Στην προοπτική να δεχθούν παραβίαση στην ιδιωτικότητά τους, τα τείχη που υψώνουν είναι ασύλληπτα σε ευρηματικότητα.

Φυσικά ας μη συζητάμε καθόλου για την ανατριχιαστική σκέψη ότι τα πράγματα και οι καταστάσεις μπορεί να είναι προσωρινά, μεταβατικά, ότι δεν θα αντέξουν στην διάρκεια του χρόνου, όπως άλλωστε και ο άνθρωπος. Η άποψη ότι «τα πάντα ρει», ότι υπόκεινται στην αλλαγή, την φθορά και την πιθανότητα εξαφάνισης δεν αντέχει στην λογική τους κι γι αυτό θα καταφύγουν στα διάφορα..κατάλληλα εργαλεία, όπως είναι ο έλεγχος, οι χειριστικές συμπεριφορές, η γκρίνια για να αναχαιτίσουν την πιθανότητα αλλαγής και απώλειας του ελέγχου.

Χειριστικοί άνθρωποι
Ο,τι απωθούμε συγκεντρώνεται και είναι έτοιμο να ξεσπάσει κι αυτό δεν γίνεται πάντα με έντιμους τρόπους, αν και οι ΙΔΨ είναι αξιόπιστοι και ηθικοί άνθρωποι, δίνουν μεγάλη σημασία στη συνέπεια και το ήθος και αυτοχαρακτηρίζονται ως ηθικοί και έντιμοι στις συναλλαγές τους.
Ενα από τα μέσα για να συγκρατήσουν τα απωθημένα, να αναχαιτίσουν την ρευστότητα της ζωής και των ανθρώπων γύρω τους είναι ο χειριστικός έλεγχος. Επιβάλλουν να είναι οι άλλοι όπως αυτοί θέλουν, επιβάλουν τον τρόπο τους γιατί μόνο αυτός τους ηρεμεί. Για αυτό το λόγο αποτυγχάνουν συχνά στις σχέσεις τους, η άσκηση εξουσίας γίνεται μπούμεραγκ , έρχεται εναντίον τους.
Ανθρωποι πανέξυπνοι, συχνά άριστα πληροφορημένοι, χρησιμοποιούν και τα δυο αυτά στοιχεία για να ανακουφιστούν από ό,τι τους ανησυχεί, ό,τι τους φοβίζει και που μερικές φορές τους καθηλώνει: η διαρκής πιθανότητα να χάσουν τις σταθερές τους, τη δουλειά, την κατοικία, τα αντικείμενα, τους ανθρώπους, τις σχέσεις. Να χαρακτηριστούν με λίγα λόγια ως αποτυχημένοι.
Εννοείται ότι προτιμούν στις σχέσεις τους νάχουν το πάνω χέρι γιατί γι αυτούς τα χέρια είναι δυο: το πάνω και το κάτω, κι αν δεν έχεις το πάνω χέρι θάχεις οπωσδήποτε το κάτω κι αυτό είναι απαράδεκτο για ένα έξυπνο, επιτυχημένο και συνεπή άνθρωπο.

Μπορούν να αλλάξουν;
Η απάντηση είναι «ναι» εφόσον καταφέρουν να αποδεχθούν ότι και ο πόνος είναι βίωμα, το κενό απαραίτητο, η ρευστότητα καλοδεχούμενη, η απώλεια ανθρώπων και αντικειμένων αναπόφευκτη.

Μήπως είστε Plan B; Νοέμβριος 2015

Saturday, October 31st, 2015

Μήπως είστε με έναν άνθρωπο που βρίσκεται πάντα « αλλού», όταν του μιλάτε, ενώ τον  νιώθετε απόμακρο και ενοχλημένο όταν τον ρωτάτε τί έχει;

Μήπως συνεχώς ισχυρίζεται ότι είναι «πνιγμένος» σε πολλά, δύσκολα, όχι όμως και άλυτα, προβλήματα της ζωής του και ότι σύντομα θα τα λύσει και όλα καλά;
Μήπως προφασίζεται ένα σωρό δικαιολογίες  για να σας πείσει ότι η κατάσταση που περνά είναι μεν εντελώς προσωρινή, ότι “βρίσκεται σε ..φάση” αλλά πού θα πάει, θα…περάσει ;
Μήπως, αν και δεν έχει χρόνο ούτε για τα βασικά, δεν παραλείπει να είναι συνεχώς στα social media, να τουιτάρει και να κάνει…like;
Μήπως δεν είναι ποτέ σίγουρος αν θα τελειώσει έγκαιρα από εκείνο το τόσο σοβαρό meeting για να σας δει απόψε; Κι αυτό επαναλαμβάνεται τουλάχιστον για τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ βρίζει την κακή του τύχη που έμπλεξε με την συγκεκριμένη δουλειά;
Μήπως εκνευρίζεται με κάθε σας πρόταση για να βρεθείτε ( “δεν πειράζει αγάπη, ας βρεθούμε έστω και αργά“) και σας κατηγορεί για αναισθησία;
Μήπως κάποια στιγμή έρχεται η ευλογημένη ώρα που σας προτείνει να βρεθείτε, διότι επιτέλους είναι ελεύθερος; ( Μη σας χάσει και τελείως, δεν θέλει)

Ουσιαστικά με όλα τα παραπάνω και με πολλούς ακόμα τρόπους σας δηλώνει πλάγια-ποτέ με ευθύτητα-ότι είστε στο περιθώριο της ζωής του και ότι δεν είστε ούτε η προτεραιότητα ούτε η επιλογή του.

Αυτός ο άνθρωπος σας διατηρεί για περίπτωση ανάγκης, κατάσταση γνωστή ως Plan B και πιο εκλαϊκευμένα ως…”καβάντζα”, δηλαδή τυχαίες, ή σύντομες ή αραιές συναντήσεις, με συγκεκριμένο και πασίγνωστο σε όλους σκοπό. Πρόκειται για το φευγαλέο πάθος που σβήνει μόλις ικανοποιηθεί η ερωτική συνάντηση, ενώ αφήνει πίσω του παρεξηγήσιμα υπονοούμενα ότι αυτό σύντομα θα αλλάξει, ότι κάποτε θα προκύψει η πολυπόθητη σχέση.

Ενώ για τα αντικείμενα, τα αποθέματα , π.χ χρήματα η “καβάντζα” , εκείνο το» κάνω τα κουμάντα μου» “αποθηκεύω ή έχω ρεσέρβα”  δείχνει σωφροσύνη, για τις σχέσεις έχει ανήθικο και χειριστικό χρώμα. Σημαίνει: παγιδεύω, εξαπατώ, διαψεύδω και εν τέλει απογοητεύω επειδή συμπεριφέρομαι διαφορετικά από όσα υπόσχομαι ( Γέλασα από καρδιάς όταν κάποια φίλη παρομοίασε την..καβάντζα με το βάδισμα/πήδημα του βατράχου: άκομψο, απρόσμενο, μια αστεία όσο και αδύναμη απόπειρα πετάγματος).

Αλλοτε πάλι και ενώ ήσασταν σε σχέση με όλα τα προαπαιτούμενα μάλλον έχει χάσει όχι μόνο τη λάμψη της αλλά και το ουσιαστικό νοήμά της. Και πάλι δεν διευκρινίζεται το θολό τοπίο όταν στα παράπονά σας απαντά:
Νομίζω είμαι σε κατάθλιψη, σου λέω δεν σου κάνω δεν είμαι για σχέση αυτό τον καιρό” ( Μη πεις σε γυναίκα ότι περνάς ψυχικό πόνο, κατευθείαν τρέχει με το κινητό φαρμακείο γεμάτο χανζαπλάστ και άλλα ιατρικά είδη ανακούφισης).
“Σε εκτιμώ απεριόριστα, σ΄αγαπώ αλλά πρέπει να ασχοληθώ με άλλες προτεραιότητες τώρα” ( Βασικά δεν ασχολείται με σένα. Τί δεν καταλαβαίνεις;)
“Δεν κατάλαβες, δεν είπα ότι δεν σε θέλω, δεν εννοούσα αυτό” (Καλά κατάλαβες, αυτό ακριβώς εννοούσε)
“Δεν καταλαβαίνω τί εννοείς” (Ασφαλώς και καταλαβαίνει)
“Θέλω να μείνω μόνος για ένα διάστημα, να σκεφτώ (Εχει ήδη σκεφτεί)
“Δεν μπορώ τώρα, θα σου τηλεφωνήσω μόλις μπορέσω ( Ισως και ποτέ)”
“Πήζω” αυτό τον καιρό…αυτό είναι όλο…
“Η σχέση μας βάλτωσε και φταίω εγώ” ( κάπου αλλού είναι η τρικυμία)
“Τα λέμε” ( Ουδέποτε και έχει μεγάλο σουξέ )
“Αναπάντητη κλήση” ( σιωπή μου και τιμή μου η αγένεια)
“Καλή συνέχεια” ( Στον αγύριστο..τόσο αθώα διατυπωμένο!)

Μπορούμε, παρατηρώντας μια σχέση να πούμε με σιγουριά ότι ο ένας από τους δυο παίζει τον ρόλο…της καβάντζας για τον άλλο; Δυστυχώς…όχι , επειδή αυτός που ανέχεται αυτόν τον άδικο και προσβλητικό ρόλο ανακουφίζεται, έστω και προσωρινά, από τον ψυχικό πόνο μιας πιθανής απώλειας, αναβάλοντας το αυτονόητο: προτιμά να πιστεύει ότι υπάρχουν εμπόδια , ενώ η έξαψη που νιώθει κυνηγώντας τον…πρωταθλητή στο τρέξιμο φυγής, τον κάνει ακόμα πιο διεκδικητικό. Ομως, αργά ή γρήγορα, θα οδηγηθεί σε μια αδιέξοδη διαδρομή, όπου στο τέλος της γράφει « απουσία σχέσης».

Ο κόσμος των διπλών μηνυμάτων, “άλλα λέω, άλλα κάνω και άλλα εννοώ” δεν είναι έντιμος και έχει στείλει πολλούς αδιάβαστους, περισσότερο τους ευθείς ανθρώπους που έχουν συνηθίσει να παίρνουν την ευθύνη και να ξεκαθαρίζουν τις θέσεις τους αλλά και να δέχονται και τις συνέπειες.

Ποιος πήρε το τυρί μου; Οκτώβριος 2015

Wednesday, September 30th, 2015

Μια φορά και ένα καιρό,
πριν από πολλά χρόνια, σε μια μακρινή χώρα ζούσαν τέσσερα μικρά πλασματάκια. Τα δυο ήταν ποντικάκια, ο Sniff και ο Scurry και τα άλλα δυο ήταν ανθρωπάκια, ο Xw και Xa που όλη τη μέρα έψαχναν για την τροφή τους, το τυρί, μέσα σε ένα λαβύρινθο που οδηγούσε ένα τεράστιο Τυροσταθμό. Αυτός ο Τυροσταθμός, όχι μόνο τους έτρεφε καθημερινά αλλά ήταν σίγουροι ότι είναι υπεραρκετό για όλη τους της ζωή.
Πίστευαν ότι θα έβρισκαν τυρί για πάντα! Αυτό τους έκανε ευτυχισμένους.
Βέβαια δεν ήξεραν και δεν τους ενδιέφερε να μάθουν από πού ερχόταν το τυρί τους και αν και πόσο εξασφαλισμένο ήταν.
. Όμως το τέλος του τυρόκοσμού τους δεν άργησε να φτάσει. Κάποια ημέρα, όπως γίνεται πάντα,
Τυρί…Τέλος!
Τα 2 ποντικάκια, ο Sniff και ο Scurry, που παρατηρούσαν τις μικρές καθημερινές αλλαγές στον Τυροσταθμό δεν ξαφνιάστηκαν. Φόρεσαν τα παπούτσια τους και άρχισαν να ψάχνουν για τυρί σε άλλα σημεία του λαβύρινθου μέχρι που το βρήκαν. Τα δυο ανθρωπάκια αντίθετα, που δεν παρατηρούσαν τις αλλαγές που γινόντουσαν, έπαθαν σοκ όταν το τυρί τελείωσε! Δεν μπορούσαν να το πιστέψουν!!! Έτσι ο Χe και ο Χa , τα δυο ανθρωπάκια, συνέχισαν καθημερινά να πηγαίνουν στον παλιό «Τυροσταθμό” περιμένοντας να εμφανισθεί με τον ίδιο όπως και πριν μαγικό τρόπο το τυρί που συνήθιζαν να τρώνε για τόσο καιρό…

Ηθικό…δίδαγμα: αν δεν θέλω να βρω τυρί μέσα σε μια ζωή πολύπλοκη και συχνά απρόσμενη δεν θα το βρω, αν θέλω όμως…θα το βρω σίγουρα, κάνοντας αλλαγές διαδρομής!

Τα ταπεινά ποντικάκια , αν και δεν έχουν τα χαρίσματα και τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες των ανθρώπων, χρησιμοποίησαν διαφορετικές στρατηγικές, εκείνες της ευελιξίας, του ενστίκτου και της παρατήρησης : παρατηρώντας τις αλλαγές στον Τυροσταθμό, περίμεναν ότι το τυρί θα εξαντληθεί και είναι έτοιμα να αναζητήσουν νέες ποσότητες σε περίπτωση έλλειψης. Ετσι, όταν κάποια μέρα ο Τυροσταθμός γίνεται άφαντος , αναλαμβάνουν αμέσως δράση. Τα δυο ανθρωπάκια επιμένουν στην γνωστή, παλιά διαδρομή τους, δύσκολα το παίρνουν απόφαση γίνονται ξεροκέφαλα , αναζητούν επίμονα τον παλιό Τυροσταθμό

Όταν συμβεί τελικά η μεγάλη αλλαγή, και χτυπήσει η καταστροφή, τα ποντίκια δεν εξαρτήθηκαν από τον  Τυροσταθμό γι αυτό και σύντομα καταφέρνουν να βρουν περισσότερο και καλύτερο «Τυρί».

Από την άλλη, τα ανθρωπάκια δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν την νέα κατάσταση, και τους παίρνει πολύ χρόνο να αποφασίσουν να προχωρήσουν και να ξαναρχίσουν την περιπέτειά τους για αναζήτηση τυριού. Βλέπετε,

οι άνθρωποι «απαιτούν» από τη ζωή να τους δώσει…πίσω όσα τους πήρε!

(Από το βιβλίο του Spencer Johnson, “Ποιος Πήρε το ΤΥΡΙ μου;”).

Θέλω να αλλάξω τον τρόπο που ζω; Σίγουρα;
Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είμαστε πεισματάρηδες, εθισμένοι σε συνήθειες είτε πρόκειται για σχέσεις, δουλειές, είτε επαναληπτικά μοτίβα καθημερινότητας που λέμε ότι θέλουμε να αλλάξουμε αλλά δεν μπορούμε (;) , δεν είναι δυνατόν να το καταφέρουμε. Τότε γινόμαστε τρελά ξεροκέφαλοι και αντί να θυμώσουμε με τον εαυτό μας, θυμώνουμε με τους άλλους που μας υπενθυμίζουν τις υποσχέσεις μας για αλλαγές.
Η πικρή αλήθεια είναι ότι έχουμε βολευτεί σε μια ή περισσότερες συνήθειες που επαναλάμβάνονται μηχανικά και εύκολα. Γιατί βλέπετε η αλλαγή είναι πίεση για να μάθουμε και να εγκαταστήσουμε μια καινούργια σκέψη, αντίληψη και συμπεριφορά.
Τις περισσότερες φορές, όσο μιλάμε με τον εαυτό μας για κάποια αλλαγή, για παράδειγμα να αφήσουμε μια σχέση που έχει βαλτώσει, τόσο μέσα μας γιγαντώνονται σκέψεις και πεποιθήσεις για το πόσο σημαντική είναι αυτή η σχέση, πόσο δεν θα τα καταφέρω χωρίς αυτή, πόσο την θέλω, την θέλω, την θέλω!

Αυτοεκπληρούμενη προφητεία
Μια τέτοια αντίσταση λειτουργεί σαν μια προφητεία που προδιαγράφει το μέλλον μας: όχι μόνο μας καθηλώνει στο παλιό και εμποδίζει οτιδήποτε καινούριο αλλά μας οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια να ξεγελάμε τον εαυτό μας και τους άλλους για το πόσο η ευτυχία μας είναι αυτή και μόνο αυτή η σχέση

Ολα είναι στο μυαλό;;
Προσφιλής έκφραση , έχω την εντύπωση ότι είναι μηχανική, λειτουργεί ως νοητικό τσιτάτο χωρίς να έχει καμιά απολύτως επιρροή στην αλλαγή συναισθήματος και συμπεριφοράς, γιατί κατά βάθος πιστεύουμε ότι το μυαλό διευθύνει τα πάντα , ολόκληρη τη ζωή και τις σχέσεις μας.
Οι έρευνες όμως δείχνουν ότι είμαστε πολύ περισσότερα πράγματα από το μυαλό μας, αφού εμείς το εκπαιδεύουμε και άρα μπορούμε να το επανεκπαιδεύσουμε.

Θέλουμε όμως;;;

Μήπως αναζητάμε κάτι εύκολο; Μήπως φοβόμαστε να ψάξουμε για καινούρια επανεκπαίδευση δηλαδή να αλλάξουμε συνήθειες, πεποιθήσεις, σχέσεις και καταστάσεις που μας ταλαιπωρούν;

Αγχος, απειλή, φόβος: Σεπτέμβρης 2015

Sunday, August 30th, 2015

Ανάμεσα σε δυο κόσμους
Κάθε άνθρωπος αλλά και κάθε οργανισμός γενικότερα  θεωρεί ότι δικαιούται να ζει τη ζωή που θέλει, ελεύθερα και ανεμπόδιστα. Αυτό είναι το πωταρχικό σημείο σύγκρουσης του ατόμου ή καλύτερα της φύσης του, με τον κόσμο στον οποίο βρέθηκε. Υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα σ΄αυτούς τους δυο κόσμους που ξεκινά με την γέννηση. Το πόσο μεγάλο είναι αυτό το χάσμα, εξαρτάται από την υποκειμενική εμπειρία του ανθρώπου, δηλαδή πόσο έντονα βιώνει τις διαφορές ανάμεσα στους δυο κόσμους και πόσο εύκολα ή δύσκολα κάνει επιτυχημένες προσαρμογές για να το αντιμετωπίσει.
Οταν αυτό το χάσμα δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει ο άνθρωπος, βιώνει απειλή για τις ανάγκες ή τις αξίες του νιώθει ότι δεν μπορεί να ζήσει χωρίς να τις ικανοποιεί. Και τότε έχει άγχος.

Αλλο άγχος και άλλο φόβος
Ο φόβος δραστηριοποιεί, οξύνοντας τις αισθήσεις, το άγχος τις παραλύει. (Rollo May) .
Ο φόβος είναι συγκεκριμένος, π.χ φοβάμαι ότι δεν θα βρω δουλειά, ότι δεν θα κάνω οικογένεια κλπ ενώ το άγχος είναι μια γενική, αόριστη και μη συγκεκριμένη απειλή για ολόκληρη την ύπαρξη και την αυτοπραγμάτωσή της.
Στον φόβο υπάρχει συνήθως μια αμυντική αντίδραση, στο άγχος το άτομο στέκεται μετέωρο, αποσύρεται από το συναίσθημα ή από τις κοινωνικές δραστηριότητες, χωρίς να μπορεί να διατυπώσει τους λόγους γι αυτή του τη συμπεριφορά.

Στρες
Το στρες είναι διαφορετικό από το άγχος γιατί είναι συγκεκριμένο και προηγείται του φόβου. Οποιαδήποτε αιτία ή ερέθισμα που προκαλεί λίγο ή πολύ στρες κινητοποιεί τον φόβο ματαίωσης ή τον θυμό, τον μηχανισμό « μάχη ή φυγή» και οδηγεί σε δράση ακόμα κι όταν αυτή η δράση δεν είναι επιτυχημένη.. Το άγχος, από την άλλη πλευρά, δεν προκαλεί τίποτα από αυτά. Διαιωνίζεται χωρίς διέξοδο, δημιουργεί αρνητικές σκέψεις και συμπεριφορές, χωρίς να γίνονται συνειδητές οι πηγές του. Ετσι το άτομο, συνηθίζει να ζει με αυτή την κατάσταση, ασυνείδητα την θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του και πιστεύει ότι γενικότερα η ζωή δεν προσφέρει την ικανοποίηση που περιμένουν οι άνθρωποι.

Επανεκπαίδευση εγκεφάλου;
Σε κατάσταση άγχους ή στρες ο οργανισμός παράγει κορτιζόλη, ντοπαμίνη κλπ. Αν τώρα αυτές διοχετευθούν σε δράση γίνονται «καύσιμο» ενέργειας, αν όχι παραμένουν στον οργανισμό, προκαλώντας ζημιές στην υγεία. Αρκετοί άνθρωποι, για να μειώσουν τις χημικές επιδράσεις του άγχους, καταφεύγουν στο αλκοόλ, τα ναρκωτικά ή στη αυξημένη κατανάλωση φαγητού και γλυκών.

Υπάρχουν όμως και πιο υγιεινοί τρόποι για να σταματήσουν να παράγονται αυτές οι ανθυγιεινές ορμόνες, όπως είναι η σωματική δραστηριότητα, η κοινωνικοποίηση, τα χόμπυ, έλεγχος της κατανάλωσης και της διατροφής αλλά, κυρίως,αλλαγή οπτικής και νοοτροπίας για τα εμπόδια που οι συνθήκες ζωής και κοινωνίας επιβάλλουν.
Η θετική σκέψη, η αυτοπεποίθηση, τα όρια κλπ., είναι μερικοί από τους τρόπους που  μπορούν να βοηθήσουν σε μεγάλο βαθμό στην επανεκπαίδευση του εγκεφάλου ώστε να σταματήσει η παραγωγή ορμονών του άγχους.

Γυναίκες λαμπερές και μόνες; Αύγουστος 2015

Friday, July 31st, 2015

Ακόμα και στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης φαίνεται να είναι εξίσου δύσκολο να βρει δουλειά μια νέα και μορφωμένη γυναίκα όσο και σύντροφο.
Γιατί νέες και όμορφες γυναίκες, με υψηλό μορφωτικό και πνευματικό επίπεδο είναι μόνες;
• Αποφεύγουν οι άνδρες τις έξυπνες γυναίκες; Προτιμούν τις…ακατοίκητες;
• Μήπως οι γυναίκες έχουν ανεβάσει τον πήχυ και δεν αποδέχονται ένα άνδρα που δεν τον θαυμάζουν γιατί τον θεωρούν κατώτερό τους μορφωτικά, κοινωνικά ή οικονομικά;
• Μήπως οι γυναίκες έχουν γίνει επιθετικές;
• Ποια άλλα εμπόδια μπαίνουν ανάμεσά τους;

Η μόρφωση;
Δείχνει να είναι αλήθεια η συχνή διαπίστωση των γυναικών ότι τα τυπικά προσόντα τους, το επίπεδο σπουδών τους, έχουν ένα βαθμό επικινδυνότητας, τόσο στις συνεργασίες όσο και στις διαπροσωπικές σχέσεις τους και πολύ περισσότερο αν συνοδεύονται από εξυπνάδα, ευστροφία ή συναισθηματικές ικανότητες.

Ψηλά ο πήχυς;
Εδώ υπάρχει ένα μπέρδεμα και ένα σωρό αμοιβαίες προκαταλήψεις όσο και παρεξηγήσεις. Οι γυναίκες κατηγορούνται ως….ψωνάρες που θέλουν ένα άνδρα έξυπνο, μορφωμένο, εύπορο, διαφορετικά δεν γυρίζουν να τον κοιτάξουν. Οι γυναίκες διαμαρτύρονται ότι ψάχνουν έναν άνδρα ικανό να φροντίζει, να αγαπά, να δεσμεύεται συναισθηματικά και να διαθέτει πνευματική καλλιέργεια , μια στοιχειώδη βιοποριστική απασχόληση και ότι δεν ψάχνουν τόσο τα πτυχία ή την οικονομική άνεση

Είναι πράγματι επιθετικές;

Η αυτάρκεια μια γυναίκας δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι και επιθετική .Οι γυναίκες υψηλού μορφωτικού επιπέδου κατηγορούνται για επιθετικότητα, αποκαλούνται περιφρονητικα bitsch. Η αλήθεια είναι ότι έχει γίνει ένας φαύλος κύκλος, οι γυναίκες νιώθουν ότι υπονομεύονται από τους άνδρες και οι άνδρες τις κατηγορούν ότι πήραν τα μυαλά τους αέρα. Επιθετικότητα υπάρχει όπου υπάρχει ένταση, αυτό είναι μια βασική προϋπόθεση. Οταν απουσιάζει η ένταση, το κλίμα είναι ήρεμο και ψύχραιμο γιατί να μιλήσουμε για επιθετικότητα και όχι για διεκδίκηση; Αλλα πόση επιθετικότητα υπάρχει και σε εκείνη την ομάδα γυναικών που δεν είναι επιθετικές, δεν υποτιμούν τους άνδρες από προκατάληψη αλλα το παίζουν χαζές, πράγμα που τις καθιστά αυτόματα πολύ επικίνδυνες.
Οσο κρατά ακόμα η επιθυμία των ανδρών να έχουν ένα λόγο προτεραιότητας στη ζωή των γυναικών, δύσκολα η μόρφωση και η ευφυία θα καθιερώνονται ως κριτήρια επιλογής μιας γυναίκας, πιο πολύ επικρατεί το αξίωμα « η άγνοια φέρνει την ευτυχία» και ή εξυπνη δεν είναι σέξυ

Φταίνε και οι οδηγίες πλεύσης;
Πώς να κατακτήσετε τον άνδρα των ονείρων σας, 10 τρόποι να αποφεύγετε τις κακοτοπιές, γυναίκες πυράνχας, άνδρες τοξικοί» κλπ.
Η χιονοστιβάδα των φοβικών υπεραναλύσεων πάνω στις σχέσεις των δυο φύλων τις τελευταίες δεκαετίες γέμισε περιοδικά, εφημερίδες αλλά και το διαδίκτυο με… οδηγίες …προς ναυτιλομένους. Η λεπτομερής ανατομία των σχέσεων απομάκρυνε αντί να συνενώσει, κατέληξε να γίνει ένα σύγχρονο στερεότυπο, το οποίο γυναίκες και άνδρες νιώθουν ότι έχουν υποχρέωση να λάβουν σοβαρά υπόψη τους στην αναζήτηση συντρόφου. Είναι το οπλοστάσιό τους, το know how τους, όταν συναντιώνται στον χώρο εργασίας ή στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Είναι οι γυναίκες πράγματι ικανές;

Το να φτάσει μια γυναίκα σε υψηλού επιπέδου μορφωτικά προσόντα δείχνει ότι έχει κάνει υπέρβαση των στερεοτύπων για το φύλο κι αυτό γιατί οι γυναίκες από την παιδική και εφηβική ηλικία τους διδάσκονται ότι οι ικανότητες είναι έμφυτες. Η τις έχεις ή δεν τις έχεις,.
Σε αντίθεση με την έμφυτη ικανότητα, τα αγόρια διδάσκονται ακιρβώς το αντίθετο: οι ικανότητες αναπτύσσονται με την προσπάθεια. Δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε τους λόγους αυτής της διαφορετικής οικογενειακής και σχολικής εκπαίδευσης.
Το μήνυμα λοιπόν πάνω στις γνωστικές δυσκολίες για μεν τα κορίτσια είναι «δεν είσαι ικανή για κάτι παραπάνω» ενώ για τα αγόρια είναι «προσπάθησε περισσότερο, επειδή είσαι ικανός». Αυτές οι πεποιθήσεις διατρέχουν όλη τη ζωή των γυναικών, εκτός κι αν τις αμφισβητήσουν συνειδητά, και αναλάβουν τον κίνδυνο να κακοχαρακτηριστούν. Ομως, πιο συχνά επιλέγουν μια μορφωτική εξέλιξη του μέσου όρου, αυτή πουδεν θα επισύρει τα ειρωνικά σχόλια αν αποτύχουν. Στην αντίστοιχη περίπτωση, τα αγόρια ενθαρρύνονται για υψηλού επιπέδου σπουδές ενώ, στην περίπτωση αποτυχίας, απολαμβάνουν την επιβράβευση για τις προσπάθειες που έκαναν .

Εκπαιδεύονται λοιπόν οι γυναίκες να τα παρατούν εύκολα, αφού όσο και να προσπαθήσουν δεν «τόχουν» για να κατακτήσουν υψηλού επιπέδου μόρφωση. Αυτές όμως που ξεπέρασαν αυτό το στερεότυπο και διαμόρφωσαν τον εαυτό τους μέσα από την προσπάθεια αναπτύσσουν και άλλες δεξιότητες, φτιάχνουν ένα διαφορετικό χαρακτήρα και έχουν περισσότερες πιθανότητες να διεκδικήσουν υψηλόβαθμες και παραδοσιακά ανδρικές θέσεις. Από την άλλη, είναι πολύ πιθανό να βρεθούν στο επίκεντρο συγκρούσεων όχι μόνο με τους άνδρες αλλά και με το ευρύτερο εργασιακό και κοινωνικό περιβάλλον.

Οπισθοχώρηση;
Τώρα ότι οι οι γυναίκες αρκετά συχνά υποτιμούνται ή υποβαθμίζονται σε σχέση με τα προσόντα τους είναι γνωστό. Αρκετά συχνά επίσης είναι αναγκασμένες να κρύβουν τις ικανότητές τους, να τις σερβίρουν με χίλιους εύπεπτους τρόπους για να μπορέσουν να αναπτύξουν και να διατηρήσουν την συνεργατικότητα.
Οι γυναίκες , εν γνώσει τους ή με το ένστικτό τους κάνουν βήματα προς τα πίσω για να μπορέσουν να συνεργαστούν. Οσες δεν το κάνουν το χαρακτηριστικό «bitsch» είναι το πρώτο που θα εισπράξουν.
Εξηγείται λοιπόν γιατί οι γυναίκες, αν και αυτόνομες , νιώθουν ανασφαλείς και
γιατί προτιμούν να στέκονται πίσω από μια ανδρική παρουσία που εμφανίζει περισσότερη σιγουριά σε σχέση με τις ίδιες.

Τιμείστε και τους δυο θεούς
Συχνά ο χειρότερος εχθρός των λαμπερών γυναικών είναι οι ίδιες τους οι πεποιθήσεις. « έχω οικογένεια, δεν έχω ταλέντα, δεν μπορώ περισσότερο» ενώ απλά είναι άμυνες και δικαιολογίες γιατί, αν αφεθούν στην εξέλιξη των ταλέντων τους ,κινδυνεύουν να χάσουν τις σχέσεις τους. Ουσιαστικά έχουν εκπαιδευτεί από νωρίς ότι η καλοσύνη, η τρυφερότητα, η μητρότητα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά μιας γυναίκας και…εντάξει λίγη ευφυία και λίγη μόρφωση δεν είναι τόσο βλαπτική.

Εχοντας δυο αντιθετικές δυνάμεις να παλέψουν αυτή της σύνδεσης και την άλλη της απομάκρυνσης δεν χρειάζεται παρά να ακολουθήσουν το «τιμείστε και τους δυο θεούς σας» ( Τόμας Μουρ Ουτοπία). Αλλωστε οι γυναίκες μέχρις στιγμής έχουν αποδείξει ότι είναι ιδιαίτερα ικανές να συνδυάζουν φαινομενικά αντιφατικούς ρόλους- το μαγείρεμα, την φροντίδα του σπιτιού και των παιδιών με υψηλού επιπέδου μορφωτικές και εργασιακές απαιτήσεις τις μεν πρώτες τις επιδεικνύουν περήφανα τις δεύτερες τις κρύβουν με μεγάλη επιμέλεια.

Ο,τι και να ψηφίσουμε, χαμένοι θα βγούμε Ιούλιος 2015

Wednesday, July 1st, 2015

Οι άνθρωποι συγκρίνουν τη γνώμη τους με τη γνώμη των άλλων προκειμένου να την αξιολογήσουν θετικά.

Η θετική εικόνα για την κοινωνική μας ταυτότητα- Ευρωπαίοι και Ελληνες- θα βγει θρυμματισμένη.

Κοινωνική ταυτότητα: Είμαι και Ελληνας και Ευρωπαίος: είναι αρκετό να το πιστεύω ή να το επιδιώκω ή πρέπει να δω αν όντως συμβαίνει; Με ποιους συγκρίνομαι για να βεβαιωθώ;

Ερμηνείες του φαινομένου της απόκτησης/ανάκτησης της κοινωνικής ταυτότητας με βάση την:
• Θεωρία κοινωνικής σύγκρισης
• Πληροφοριακή επιρροή
• Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας – αυτοκατηγοριοποίησης
• Οι άνθρωποι όχι μόνο θέλουν να έχουν θετική εικόνα για τον εαυτό τους αλλά και να τους βλέπουν και οι άλλοι θετικά.
• Επιθυμία να βλέπει κανείς τον εαυτό του ως καλύτερο ή πιο σωστό.

Σύμφωνα με τους Tajfel και Turner (1979), η κοινωνική ταυτότητα αποτελείται από εκείνες τις όψεις της αυτοεικόνας ενός ατόμου που προέρχονται από τις κοινωνικές κατηγορίες ή ομάδες στις οποίες θεωρεί το άτομο ότι ανήκει.
Η θεωρία στηρίζεται σε τρεις βασικές αρχές:

  • Τα άτομα επιδιώκουν να αποκτήσουν και να διατηρήσουν μια θετική κοινωνική ταυτότητα η οποία συμβάλει θετικά στην αυτοεκτίμησή τους.
  • Η κοινωνική ταυτότητα στηρίζεται σε συγκρίσεις που γίνονται ανάμεσα στην ομάδα που ανήκει κάποιος και σε άλλες ομάδες.
  • Το αποτέλεσμα της σύγκρισης καθορίζει αν η ταυτότητα είναι θετική ή όχι.
  • Η εύνοια των μελών της ομάδας κάποιου είναι μια διαδικασία μέσω της οποίας επιτυγχάνεται η εξύψωση της κοινωνικής ταυτότητας κάποιου.
  • Τα μέλη μιας ομάδας που βιώνουν αρνητική ταυτότητα θα επιδιώξουν είτε να φύγουν από την ομάδα κι αν αυτό δεν είναι εφικτό να επιδιώξουν αλλιώς τη θετική διάκριση. ( Για παράδειγμα οι συνομιλίες στο Eurogroup, πώς ξεκίνησαν και πώς εξελλίσσονται)

Διαχείριση της κοινωνικής ταυτότητας. Ο τρόπος που το άτομο αποκαθιστά μια αρνητική κοινωνική ταυτότητα εξαρτάται από την διαμόρφωση του κοινωνικού κλίματος.

Η Θεωρία της κοινωνικής αποστέρησης: ( για παράδειγμα η αντίληψη εχθρός είναι αυτός που με εμποδίζει να είμαι και Ελληνας και Ευρωπαίος)
Εδώ για την απόφαση του ατόμου θα πάρουν μέρος τα στερεότυπα, το προσωπικό σύστημα αξιών, όπως η υπερηφάνεια, η αξιοπρέπεια, το συμφέρον,η ψυχραιμία, η ομαδικότητα, η αναβολή της σύγκρουσης για καλύτερες συνθήκες, η πειθαρχία, η επιρροή των πηγών κύρους ή αυθεντίας, η δυνατότητα ανοχής και το κόστος σε μέτρα που θα διατηρήσουν αυτή την ταυτότητα κλπ.

Αυτές τις μέρες είναι διάχυτη η αίσθηση του κινδύνου μιας σχετικής αποστέρησης για την διατήρηση της κοινωνικής ταυτότητας είτε σε ατομικό (αποστέρηση σε σχέση με τα μέλη της ομάδας “Ελληνες”) είτε σε ομαδικό επίπεδο (αποστέρηση σε σχέση με την ομάδα “Ευρωπαίοι”).

  • Η αποστέρηση σε ατομικό επίπεδο συνδέεται με προσωπικά συναισθήματα δυσθυμίας και στρες.
  • Η ομαδική αποστέρηση μπορεί να φτάσει σε συλλογική διαμαρτυρία και σύγκρουση. Όταν η αποστέρηση αφορά μεγάλες ομάδες μπορεί να εκδηλωθεί με απεργίες, διαδηλώσεις ή βίαιες εξεγέρσεις.Παράγοντες που σχετίζονται με τη μετατροπή της αποστέρησης σε έμπρακτη διαμαρτυρία θεωρούνται
  • η ομοιότητα της αποστερημένης ομάδας ( Ελληνες) με την ομάδα σύγκρισης,( Ευρωπαίοι)
  • η πίστη πως η συλλογική δράση θα φέρει αποτέλεσμα και
  • η αντίληψη της διαπερατότητας των ορίων (π.χ μπορούμε ακόμη να παραμείνουμε και Ευρωπαίοι) της αποστερημένης ομάδας με την ομάδα σύγκρισης.

Ερμηνείες του φαινομένου της προσπάθειας ανάκτησης μέρους της κοινωνικής ταυτότητας (να παραμείνω Ευρωπαίος) με βάση την:
• Θεωρία κοινωνικής σύγκρισης
• Πληροφοριακή επιρροή
• Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας – αυτοκατηγοριοποίησης
• Οι άνθρωποι συγκρίνουν τη γνώμη τους με τη γνώμη των άλλων προκειμένου να την αξιολογήσουν.
• Οι άνθρωποι θέλουν να έχουν θετική εικόνα για τον εαυτό τους και να τους βλέπουν και οι άλλοι θετικά.
Επιθυμία να βλέπει κανείς τον εαυτό του ως καλύτερο ή πιο σωστό από τους άλλους.

Ομαδική Πόλωση: αυτές τις μέρες, είναι παραπάνω από εμφανής.
Η κοινωνική ταυτότητα του Ευρωπαίου Ελληνα ή του Ελληνα Ευρωπαίου ( εξαρτάται από το τί προτάσσεται) βάλλεται από την Ομαδική Πόλωση , δηλαδή την προώθηση μιας θέσης ή μιας συζήτησης σε κλίμα ακραίας κατεύθυνσης , με ακόμα πιο εμφανή τα φαινόμενα της Κοινωνικής Ψυχολογίας όπως:
• Συμμόρφωση
• Κοινωνική επιρροή
• Μειονοτική επιρροή
• Υπακοή στην εξουσία

Σύμφωνα με το Πείραμα (Moscovici, Zavalloni, 1969), η ομαδική πόλωση επέρχεται και από:

  • ακραίες ατομικές κρίσεις για ένα δίλημμα
  • Ομαδικές κρίσεις
  • Τελική, κοινή μεν απόφαση αλλά με ακραίες και μη ικανοποιητικές θέσεις, εξαιτίας της πολωτικής επαύξησης/ενδυνάμωσης κυρίαρχων ατομικών τάσεων στην κύρια ομάδα ( Ελληνες ή Ευρωπαίοι)

Διεργασίες ομαδικής πόλωσης:

Η πόλωση μεγαλώνει με την παρουσία άλλης ομάδας και ιδιαίτερα όταν αυτή είναι διαφορετική. ( Πριν η σύγκρουση ήταν μεταξύ Ελλάδας Ευρώπης, τώρα και μεταξύ Ελλήνων, με το δημοψήφισμα)

  • Αν και οι άλλοι έχουν παρόμοια άποψη με τη δική μου τότε ο ίδιος γίνομαι πιο ακραίος για να διαφοροποιηθώ θετικά.
  • Η απλή γνώση της στάσης των άλλων σε ένα θέμα αρκεί για να δημιουργήσει πόλωση ( Στην πόλωση δεν μένουμε καν στην διαδικασία να ακούσουμε επιχειρήματα, μας αρκεί η αντίθεση)
  • Προσδιορίζουμε τον εαυτό μας θετικά ως μέλη ομάδων που διαφέρουν επίσης από τα μέλη άλλων ομάδων
  • Η αυτοκατηγοριοποίηση προσανατολίζεται προς τις ομοιότητες ( Τα μέλη της ομάδας του Ναι για παράδειγμα απορροφούν τις διαφορές και συγκεντρώνονται γύρω από τις ομοιότητες) ενώ αναδεικνύει πιο ακραία τις διαφορές με την αντίθετη ομάδα και τις διαφορές με τα μη μέλη ( Με την ομάδα του Οχι για παράδειγμα)
  • Πρωτότυπη θέση ομάδας δεν είναι ο μέσος όρος αλλά ότι είναι το καλύτερο της ομάδας που τη διαφοροποιεί από τις άλλες δηλαδή το άτομο που μοιάζει περισσότερο με τα μέλη της ομάδας και διαφοροποιείται περισσότερο από τα μέλη άλλων ομάδων ( Κάθε ομάδα έχει υποομάδες αντιλήψεων)
  • Η πρωτότυπη θέση αλλάζει ανάλογα με το πλαίσιο διεργασιών μέσα σε μια άλλη ομάδα.
  • Στην ομαδική συζήτηση ακούγονται πολυάριθμα επιχειρήματα, με τα περισσότερα ευνοούν τη θέση των μελών
  • Νέα επιχειρήματα ενισχύουν την υπάρχουσα θέση
  • Διαδικασίες αμοιβαίας πειθούς

Η μεταστροφή της Κοινής γνώμης
Η μεταστροφή της κοινής γνώμης αλλά και η συνοχή τηςγύρω και προς την κατεύθυνση της πρωτοτυπίας ( ομάδα μειοψηφίας) είναι συνάρτηση του βαθμού των επιχειρημάτων υπέρ μιας άποψης ( ομάδα πλειοψηφίας) σε σχέση με μια άλλη, της σαφήνειας, της σταθερότητας και της αντοχής της στις καινοτομικές απόψεις.

Δεν επιθυμώ διαζύγιο: Μάϊος 2015

Thursday, April 30th, 2015

Πόσο δύσκολο είναι να ξεπεράσει κανείς τον χωρισμό όταν δεν το επιδιώκει;

Το διαζύγιο είναι το δεύτερο κατά σειρά στρεσσογόνο γεγονός, αμέσως μετά τον θάνατο του συντρόφου, στη ζωή του ατόμου.
Οσο πιστεύει κανείς ότι το διαζύγιο είναι αποτυχία και δείγμα προσωπικής ανικανότητας τόσο πιο δύσκολα θα το ξεπεράσει. Μια τέτοια αντίληψη και νοοτροπία πυροδοτεί συναισθήματα ενοχής και οδηγεί σε σκέψεις αρνητικές και απαξιωτικές για τον εαυτό.

Στην Ελλάδα και παρά το γεγονός ότι τα διαζύγια δεν δείχνουν να μειώνονται παρά την οικονομική κρίση, η κοινή πεποίθηση είναι ότι ο γάμος είναι το καθοριστικό γεγονός στη ζωή και πολύ περισσότερο για τη γυναίκα. « Νάχεις καλή τύχη» είναι η πιο συνηθισμένη ευχή για ένα κορίτσι και εννοούν τον γάμο και όχι την επαγγελματική επιτυχία. Με τέτοιες κοινωνικές εγγραφές, ένα διαζύγιο δυσκολεύει ακόμα πιο πολύ το πέρασμα από τη σχέση στη μη σχέση.

Πότε καταλαβαίνουμε ότι η σχέση έχει ουσιαστικά λήξει?
Οι έρευνες δείχνουν ότι ο τρόπος που αντιμετωπίζει τις συγκρούσεις το ζευγάρι είναι ένας ασφαλής τρόπος για την πρόγνωση της πορείας της σχέσης. Μόνο που…δεν τον αντιλαμβάνονται οι ίδιοι αλλά οι τρίτοι, φίλοι συγγενείς κλπ.
Δύσκολα γίνεται αντιληπτό ότι ο ένας από τους δυο ετοιμάζεται να αποχωρήσει. Αν και τα μηνύματα είναι σαφή, αδικαιολόγητες συγκρούσεις, αδιαφορία, απομάκρυνση, έλλειψη διάθεσης για επικοινωνία, εριστικότητα, αλλαγή της σεξουαλικής και ερωτικής συμπεριφοράς, ερμηνεύονται από τον άλλο σύντροφο ως προσωρινά, δικαιολογούνται και εξηγούνται ως εργασιακά άγχη και προσωπικές υπαρξιακές αναζητήσεις.

Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι-αιτίες που οδηγούν μια σχέση στο τέλος της
Ελλειψη αυτογνωσίας: όταν δεν ξέρουμε τί θέλουμε και τί δεν μας αρέσει στη συντροφική μας σχέση
Προκατάληψη. Οι περισσότερες σχέσεις μας είναι προϊόν προβολής, ό,τι έχουμε μέσα μας, καλό ή δύσκολο, το προβάλλουμε στους άλλους, τους αποδίδουμε αυτές τις ιδιότητες.Γενικευμένα και αρνητικά συμπεράσματα από άλλες σχέσεις του παρελθόντος μειώνουν ή και εξαφανίζουν τα καλά στοιχεία που έχει να δώσει η σχέση.
Διαφορές ως προς την ηλικία, το μορφωτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, την υγεία και πάνω απ΄όλα την αυτοεκτίμηση, αυξάνουν την πιθανότητα μιας ευάλωτης στον χωρισμό σχέσης. Δυστυχώς, στο ζήτημα της αυτοεκτίμησης, οι διαφορές οδηγούν σε ματαίωση και τους δυο συντρόφους, και αυτόν που προσπαθεί να στηρίξει όσο και αυτόν που ζητά να στηριχθεί.
Δυσφορία από  ενοχλητικά επεισόδια. Συχνά προσπερνάμε πράγματα που μας έχουν ενοχλήσει, όπως ζήλια, διαχείριση χρημάτων, πατρικές οικογένειες, καυγάδες με ή χωρίς βία, από τον φόβο της μοναξιάς ή της διάλυσης της σχέσης.
Ελευθερία. Στα αρχικά στάδια μιας σχέσης, τα σημάδια εξάρτησης ή ζηλοτυπίας πιθανά να κολακεύουν. Σύντομα όμως δημιουργούν αίσθηση εγκλωβισμού, δυσφορία και πίεση. Το καλύτερο είναι να υπάρχει διάλογος και αλλαγή συμπεριφοράς και από τους δυο συντρόφους. και επαναπροσδιορισμός των αναγκών, που καλύπτει ή δεν καλύπτει η σχέση. Οι ανάγκες μας μέσα στον χρόνο αλλάζουν, όπως αλλάζουμε κι εμείς. Δεν είναι κακό να γίνεται διάλογος πάνω σε νέες επιθυμίες, σχέδια και αντιλήψεις των σχέσεων και της ζωής.
Κακή οριοθέτηση στις σχέσεις σημαίνει υπερβολική δοτικότητα, ανοχή και κατανόηση, σε βάρος των δικών μας επιθυμιών. Τα ασαφή και ελαστικά όρια οδηγούν σε εκρήξεις. Να είμαστε λοιπόν συγκρατημένοι στις υπηρεσίες και διευκολύνσεις που προσφέρουμε στο σύντροφο. Η υπερβολή θα κουράσει μελλοντικά και θα προκαλέσει εντάσεις και θυμούς, επειδή κανείς δεν θέλει να χάσει εύκολα τα επιπλέον του προνόμια.
Θυμός. Μερικές φορές είναι άσκοπος, άστοχος και καθρεφτίζει το δικό μας λάθος. Δεν μας θυμώνουν οι άλλοι, εμείς θυμώνουμε, συνήθως από κακή οριοθέτηση , υπερβολικές προσδοκίες ή ακόμα και απαιτήσεις.

Ποιος αποφασίζει πιο εύκολα το διαζύγιο
Σήμερα χωρίζουν πιο εύκολα οι γυναίκες και αυτό εξηγείται εύκολα από την αλλαγή των ρόλων, τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, την οικονομική της αυτονομία και τον εστιασμό της στην επιθυμία της να περνά καλύτερα ως παντρεμένη παρά ως ελεύθερη.

.Ποιοι είναι πιο δυνατοί στο να αντέξουν τον χωρισμό
Η άποψη του Freud για το ζήτημα του διαζυγίου είναι μια γενικότερη άποψη για την οργάνωση μιας προσωπικότητας γύρω από την αυτονομία, την «εξατομίκευση» του εαυτού. Σημαίνει την ικανότητα να ζούμε και να απολαμβάνουμε τη ζωή και χωρίς σχέση. Αυτή η ικανότητα αποκτάται στη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, στον τρόπο που ένα παιδί μεγαλώνει και περνά με επιτυχία τα προβλεπόμενα στάδια ανάπτυξης. Ενα παιδί που βιώνει το άγχος από την έλλειψη γονεϊκής αγάπης και ιδιαίτερα της μητέρας ή την υπερπροστασία από την οικογένεια, θα δημιουργήσει στην ενήλικη ζωή του σχέσεις εξαρτητικές και θα υποθηκεύσει όλη του την αυτονομία στην ελπίδα για μια ισχυρή και αιώνια σχέση. Αυτό στην εποχή μας είναι παράλογο λόγω της ρευστότητας των σχέσεων και των μεγάλων κοινωνικών αλλαγών.

Χαρακτήρες που πάντα χωρίζουν και χαρακτήρες που θέλουν να τους εγκαταλείπουν;
Οι άνθρωποι που θέλουν πάντα να χωρίζουν ή που επιδιώκουν να εγκαταλειφθούν έχουν την αίσθηση του αβοήθητου στη ζωή. Είναι το ίδιο νόμισμα με τις δυο του όψεις: Πρόκειται για τα άτομα που φοβούνται τη δέσμευση, βλέπουν παντού κινδύνους και ασυνείδητα επιδιώκουν με διάφορους τρόπους τον χωρισμό. Πολύ συνηθισμένα είναι « τα τεστ αγάπης» παράλογες δοκιμασίες ή μικρές παγίδες του συντρόφου και να επιβεβαιωθεί η αγάπη και η πίστη του. Αυτά τα τεστ είναι επικίνδυνα και συνήθως οδηγούν σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία, δηλαδή επιβεβαιώνουν με μαθηματική ακρίβεια τον φόβο της εγκατάλειψης και τον φόβο της δέσμευσης.

Πόσο αναζωογονητικός μπορεί να είναι ένας χωρισμός
Η περίοδος της διαδικασίας διαζυγίου και ένα χρονικό διάστημα μετά την έκδοσή του είναι μια περίοδος απώλειας., όπου εναλλάσσεται ο θυμός, η θλίψη από αναπάντητα ερωτηματικά. Η διαπραγμάτευση της κατάστασης, η έξοδος από τη συνήθεια- ας μη ξεχνάμε ότι η παραμονή σ΄ένα γάμο αναπτύσσει ισχυρότατες πεποιθήσεις γύρω από τη σταθερότητα των σχέσεων- μπορεί να οδηγήσει σε ευχάριστες διαπιστώσεις. Το αναζωογονητικό διαζύγιο σημαίνει ότι το άτομο αντιλαμβάνεται που φτάνουν οι δικές του ευθύνες και του συντρόφου του, μαθαίνει από αυτή την εμπειρία τις θέλει και τι δεν θέλει από ένα σύντροφο και βγαίνει από το σκοτεινό τούνελ της απελπισίας σε μια έξοδο ελπίδας ότι στην επόμενη σχέση του δεν θα επαναλάβει τα ίδια λάθη ή τις υπερβολικές υποχωρήσεις. Μπορούμε να μετατρέψουμε τα αρνητικά συναισθήματα του χωρισμού σε θετικά αν αλλάξουμε οπτική: Κανένα γεγονός και καμιά κατάσταση σ΄αυτή τη ζωή δεν είναι μόνο καλή και μόνο κακή. Εμπεριέχονται και τα δυο. Μια καλή αρχή της μετατροπής των αρνητικών συναισθημάτων σε θετικά είναι « τι κερδίζω από αυτή την αλλαγή;»

Ο χωρισμός έτσι κι αλλιώς τρομάζει
Ο τρόμος του διαζυγίου προέρχεται από τον φόβο της αλλαγής και από τις ανατροπές που επιφέρει από την καθημερινότητα μέχρι την κοινωνική, οικονομική και επαγγελματική ζωή. Οι μικρές καθημερινές συνήθειες πρέπει να αλλάξουν από τον πρωινό καφέ, μέχρι τα ψώνια και τον ύπνο αλλά και την εξοικείωση με την απουσία του άλλου. Η παρουσία του συντρόφου είναι καταπραϋντική στο φόβο της μοναξιάς

Επώδυνοι χωρισμοί: η ύπαρξη τρίτου προσώπου
Η επιλογή ενός άλλου συντρόφου είναι ένα ακόμα ισχυρό πλήγμα στην αυτοπεποίθηση , εξαιτίας της αίσθησης προσωπικής αποτυχίας και της αδυναμίας να γίνει αντιληπτό ότι όταν δυο άνθρωποι δεν ταιριάζουν μπορούν να ευτυχήσουν με ένα άλλο συνδυασμό συντρόφων

Είναι απαραίτητη μια περίοδος πένθους
Σ΄αυτή τη μεταβατική περίοδο θάταν λάθος να κάνει κάποιος μια γρήγορη και βιαστική σχέση με ένα άλλο άτομο. Το πιο πιθανό είναι να λειτουργήσει ως « αποδιοπομπαίος τράγος» και να δεχθεί όλο τον αρνητισμό και την προκατάληψη από τις συνέπειες του διαζυγίου, την αναθεώρηση των σχέσεων και την αρνητική οπτική του άλλου φύλου. Τα αρνητικά συναισθήματα θα πάρουν τον χρόνο τους για να μετατραπούν σε θετική εμπειρία και αυτογνωσία.Είναι απαραίτητη η περίοδος πένθους εξαιτίας των αρνητικών συναισθημάτων για τον εαυτό και το άλλο φύλο, του θυμού και της κλονισμένης εμπιστοσύνης. Μια νέα σχέση μπορεί να καταπραϋνει την αίσθηση μοναξιάς αλλά δεν θα στεριώσει επειδή λειτουργεί ως ..προσωρινό χανζαπλάστ στο τραύμα
Χάνω τη γη κάτω από τα πόδια μου, η ζωή δεν έχει πια νόημα

Το διαζύγιο είναι ένα βαρύ πλήγμα στην αυτοπεποίθηση. Ας μη ξεχνάμε ότι έχει συνήθως προηγηθεί μια περίοδος γοητείας, ένας έρωτας και μια πρόκληση ότι η σχέση θα επιτύχει. Το ζευγάρι ξεκινά από την πεποίθηση ότι θα είναι για πάντα μαζί, θα γεράσουν μαζί, θα μοιραστούν και θα δημιουργήσουν κοινά πράγματα. Είναι λοιπόν ένα σοβαρό χτύπημα στη θετική αίσθηση του εαυτού. Ομως, το χρέος στον εαυτό για την έξοδο από την οδύνη , όχι μόνο από το διαζύγιο αλλά και για κάθε γεγονός, είναι χρέος ζωής.
Η κλονισμένη αυτοπεποίθηση θα ανακτηθεί σιγά σιγά αν υπάρξει αντίδραση, νέα ενδιαφέροντα, απόφαση αλλαγής πλεύσης, αν δεν παραδοθούν τα όπλα και αν υπάρξει συνειδητοποίηση ότι ο θρήνος και η δυστυχία είναι προσωρινά. Η υποστήριξη από φίλους είναι πραγματικά πολύτιμη, αν διατηρήσουν την ψυχραιμία τους μιας κι αυτοί περνούν το δικό τους πένθος για τον χωρισμό των φίλων τους.